• NITROGEN POLSKA

Wiosenne nawożenie rzepaku

zapytaj o szczegóły


Rzepak ozimy charakteryzuje się wysokimi wymaganiami pokarmowymi (tabela 1). Istotne
w uprawie jest stworzenie roślinom optymalnych warunków do rozwoju i wzrostu już jesienią. Oprócz starannie doprawionej roli, istotne jest zapewnienie odpowiednich ilości substancji odżywczych.  Powszechnie stosowaną praktyką  w uprawie rzepaku jest dzielenie nawożenia na jesienne (N, P, K, Mg, Ca + mikroelementy: B, Mn i Mo) oraz wiosenne (N, S, Mg, K + wcześniej wspominane mikroelementy). Coraz częściej docenia się rolę wapnia, który prócz optymalizującego działania na  odczyn gleby, pełni funkcję budulcową  w rozwoju systemu korzeniowego. 

Makroskładniki

Mikroskładniki

N

60 kg

B

120 g

P2O5

28 kg

Mn

150 g

K2O

70 kg

Mo

10 g

Ca

50 kg

Fe

300 g

S

15 kg

Zn

80g

MgO

10 kg

Cu

15g

Tabela 1. Orientacyjne jednostkowe pobieranie makro i mikroskładników przez rzepak ozimy na 1 tonę nasion + słoma

Ze względu na bardzo dynamiczny wzrost po okresie spoczynku, 75% - 80%  wszystkich składników pokarmowych rzepak pobiera wiosną do fazy kwitnienia.

Nawożenie azotem

newsWedług Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 czerwca 2018 r. Dz. U. 12 lipca 2018 r. Poz. 1339  zał.nr. 9 tab.14 dotyczącego działań mających na celu ograniczenie zanieczyszczeń wód azotem pochodzącym ze źródeł rolniczych, maksymalna dawka N w całym okresie wegetacyjnym w uprawie rzepaku nie powinna przekroczyć 240 kg N (wliczając nawożenie jesienne i wiosenne, uwzględniając nawozy naturalne i organiczne oraz zawartość azotu mineralnego dostępnego do głębokości
60 cm w profilu glebowym). Wyjątek stanowi uprawa rzepaku po zbożach, gdzie dodatkowo można zastosować na mineralizację słomy 30 kg N. Według powyższego rozporządzenia nawozy azotowe  mineralne i płynne organiczne można stosować na gruntach ornych
w okresie 1.03-20.10. Występują pewne odstępstwa określone we wspomnianym dokumencie.

 

Rzepak bardzo dobrze kompensuje braki w obsadzie. Przy ilości roślin 15-20 sztuk na mkw, rośliny są w stanie zrekompensować nieliczną obsadę poprzez wytworzenie większej liczby pędów bocznych, na których zostaną zawiązane plonujące łuszczyny. Równomierne rozmieszczenie roślin jest istotne. Podczas prowadzenia lustracji wczesnowiosennej należy brać pod uwagę typ gleby na danym stanowisku. Zdolność kompensacyjna roślin na glebach mocniejszych, prowadzonych w wysokiej kulturze rolnej, charakteryzujących się większym potencjałem plonotwórczym jest wyższa niż w przypadku gleb lżejszych, podatnych na chwilowe niedobory wody. Prócz obsady, stan faktyczny plantacji jest istotnym czynnikiem, decydującym o wielkości dawki startowej. Należy oszacować, ile substancji zapasowych udało się zgromadzić roślinom, przed spoczynkiem zimowym. Świadczy o tym ilość wykształconych liści, szerokość szyjki korzeniowej oraz prawidłowo rozwinięty system korzeniowy. Cechą świadczącą o potencjale plantacji jest stan szyjki korzeniowej (czy nie jest przemarznięta, czy posiada białe wiązki) oraz całego systemu korzeniowego (czy posiada białe tkanki). Odrzucone liście świadczą o utracie azotu przez rośliny, który wróci do obiegu po mineralizacji. Rośliny po otrzymaniu dawki startowej i ruszeniu wegetacji bardzo szybko odbudują utracone organy. Odmiany rzepaku o wyższym wiosennym wigorze,  rozpoczynają wegetację wcześniej, przy niższych temperaturach gleby w porównaniu do odmian, o niższym wiosennym wigorze. Likwidację plantacji należy rozważyć na stanowiskach charakteryzujących się małą obsadą, poniżej 15 żywych roślin na metrze kwadratowym, gdzie rzepak występują nieregularnie i jest w zauważalnie wysokim stopniu uszkodzony przez mróz.

news Przykładowy wzór do obliczenia wiosennej dawki azotu, uwzględniając jego zawartość w glebie  w formie mineralnej

DN = P x Pj – Nmin

DN - dawka nawozowa azotu [kg N/ha]

P - zakładany plon nasion/ziarna [t/ha]

Pj - wartość jednostkowego pobrania azotu [kg N/1 t nasion]

Nmin - zawartość azotu mineralnego w glebie z warstwy 0-90 cm [kg/ha]

Obsada plantacji po przebytej zimie wynosi 30 sztuk/mkw zdrowych roślin mających po 10 liści, szerokość szyjki korzeniowej 12 mm, bez zimowych uszkodzeń systemu korzeniowego, szyjki korzeniowej i stożku wzrostu. Zakładany plon nasion z 1 hektara będzie na poziomie 4,6 tony. Wartość tę należy pomnożyć przez jednostkową ilość 60 kg N potrzebnego do wyprodukowania 1 tony nasion + słoma. Otrzymaną ilość 276 kg azotu, jaką plantacja powinna otrzymać by wyprodukować zakładany plon, należy pomniejszyć o 70 kg N(dostępny z gleby w wyniku mineralizacji materii organicznej – ilość orientacyjna na żyznej glebie). Uzyskany wynik 206 kg N/ha dotyczy ilości czystego składnika jaki należy dostarczyć plantacji wiosną w celu uzyskania zakładanego plonu 4,6 t/ha.

Wiosenne nawożenie rzepaku azotem warto podzielić na dwie dawki. Pierwszą z dawek powinno się  zastosować przed ruszeniem wegetacji, w celu dostarczenia azotu budzącym się po przerwie zimowej roślinom. Ilość zastosowanego nawozu zależy od stanu plantacji po przezimowaniu. Stanowiska ze znacznymi uszkodzeniami mrozowymi warto zasilić 60-70% planowanej wiosennej dawki (Pétiso+S – zawiera 50% szybko dostępnego azotu - formę azotanową, pobudzi rośliny do wzrostu i regeneracji po zimie), natomiast stanowiska na których wystąpiły małe, bądź nie wystąpiły uszkodzenia mrozowe można zasilić ilością 30-40% planowanej wiosennej dawki N (Genezis 21:24 NS – zawiera średnio-szybko dostępną formę azotu – forma amonowa, w celu uniknięcia rozhartowania plantacji, przed niespodziewanymi przymrozkami). W dawce startowej warto zastosować nawozy azotowe zawierające siarkę, która wspomoże pobieranie azotu.

Drugą dawkę N należy dostarczyć najpóźniej na 4 tygodnie przed kwitnieniem, w celu utrzymania stałego dostępu do azotu podczas intensywnego wzrostu rzepaku. Zbyt duże opóźnienie drugiej dawki, może zwiększać ryzyko wylegania rzepaku (do czego doprowadzi nadmierny wzrost  wegetatywny) oraz do opóźnień i przedłużającego się kwitnienia. Dobrze prowadzony rzepak, większość azotu powinien zakumulować do początku fazy kwitnienia. W przypadku przedłużającej się zimy bądź spodziewanych utrudnień związanych z aplikacją drugiej dawki w okresie wegetacji, zastosowanie I i II dawki może wystąpić w następstwie kilku dni lub nawet jednego dnia (jeśli technicznie jest to możliwe). W przypadku stosowania całej wiosennej dawki azotu w krótkim czasie, I dawkę podajemy w postaci nawozów saletrzanych bądź roztworu saletrzano-mocznikowego (Petiso+S, Petiso, Azotan amonu, Nitrosol), natomiast II dawkę w postaci Genezis Karbamid (forma amidowa azotu, który musi przejść proces hydrolizy i nitryfikacji, aby być dostępnym dla roślin) azot będzie dostępny z opóźnieniem (tabela 2).

 

Rzepak ozimy

Nawóz

Dawka kg/ha

Genezis Pétisó 27N+7CaO+5MgO

300-600

Genezis Pétimészsó (sól wapnia) 15,9 N + 16,1 CaO + 11,6 MgO

500-1000

Genezis Pétisó+S 24N+12SO3

350-600

Genezis NS 21:24

250-400

Genezis Azotan amonowy 34N

300-500

Genezis Nitrosol 30N

300-550

Genezis Nitrosol 20N+4S

450-800

Genezis Karbamid (mocznik) 46N

200-400

Tabela 2. Zalecane wiosenne nawozy azotowe dla rzepaku ozimego (dawki orientacyjne).

Karbamid można podać przez liście, w formie nawozu dolistnego, sporządzonego przez rozpuszczenie produktu w wodzie. Stężenie roztworu powinno być odpowiednie do stanu plantacji, najczęściej stosuje się stężenie 5-10% (od 5 do 10 kg Karbamidu na 100 l wody). Dla zachowania ciągłości  podaży N to rozwiązanie  bardzo dobrze sprawdza  się  
w czasie  okresowo występujących susz  
i chłodów (dawkę azotu należy uwzględnić w programie nawożenia). W tym czasie system korzeniowy roślin ma ograniczoną zdolność pobierania składników z gleby, a liście rzepaku rozpoczęły już proces fotosyntezy i wykazują objaw głodu azotowego poprzez żółknięcie, a w skrajnych przypadkach czerwienienie liści. Do roztworu Karbamidu można dodać siedmiowodny siarczan magnezu (w stężeniu 5%)  i  mikroelementy. Gotową mieszaninę należy stosować najpóźniej do fazy siedzącego zielonego pąka. Unikać stosowania nawozów dolistnych w okresie silnego nasłonecznienia, by nie dopuścić do oparzeń. Nie należy przekraczać zalecanych stężeń i unikać nakładania się  cieczy roboczej na plantacji.

Nawożenie potasem

Słabsze stanowiska warto nawozić potasem w dwóch dawkach, 2/3 dawki zastosować przedsiewnie jesienią i 1/3 wiosną przed ruszeniem wegetacji. Takie rozwiązanie zabezpieczy dostępność potasu na wiosnę, na lżejszych glebach jest on bardziej narażony na wypłukanie. Nawozami zalecanymi do pogłównego uzupełniania potasu są Genezis K40 (zawiera dodatkowo wapń i magnez) oraz Genezis
K Premium (zawiera wapń, magnez i siarkę). Niedobór potasu może obniżyć odporność rzepaku na wiosenne przymrozki oraz stres suszowy.

Nawożenie siarką

Na gospodarkę azotem w roślinie istotnie wpływa siarka. Rzepak pobiera znaczne ilości siarki (15 kg S = 37,5 kg SO3 / t nasion), która warunkuję syntezę aminokwasów (cysteina, metionina) bez których roślina nie jest w stanie produkować białka, a co za tym idzie prawidłowo się rozwijać. W stadium rozety, niedobór przyczynia się do redukcji ilości pędów bocznych oraz zawiązków kwiatowych. Niedobór 1 kg siarki od optimum powoduje niewykorzystanie (stratę) 10-15 kg N oraz skutkuje pogorszeniem parametrów (np. zaolejenia nasion). W celu uniknięcia niedoboru siarki warto zastosować nawozy azotowe Genezis z siarką na pierwszą dawkę (tabela 2).

Nawożenie magnezem

Fotosynteza jest najważniejszym procesem w roślinie, wpływającym bezpośrednio na prędkość wzrostu, który w efekcie przekłada się na wielkość plonu. Do prawidłowego przebiegu fotosyntezy niezbędny jest azot oraz magnez, które budują chlorofil. Jony Mg2+ w chlorofilu umiejscowione centralnie łączą się z N, dzięki czemu jest on lepiej wykorzystywany przez roślinę. Do wyprodukowania 1 tony nasion, rzepak potrzebuje około 10 kg MgO. W celu zabezpieczenia tego składnika odżywczego warto stosować w okresie wegetacyjnym nawozy Genezis , które w swoim składzie zawierają znaczne ilości magnezu (tabela 2).

Nawożenie mikroelementami

W celu zmaksymalizowania plonów warto uwzględniać w wiosennym dokarmianiu rzepaku mikroelementy m.in.: Bor, Mn, Mo, Fe, Zn, Cu. Składniki pobierane w niewielkich ilościach podajemy najczęściej przez liście  od fazy rozety do fazy zielonego pąka. Po tej fazie podanie mikroelementów nie przekłada się na wielkość i jakość plonu.

Bor jest składnikiem o bardzo małej mobilności, jego niedobory są widoczne na młodszych organach.  Zalecane jest podawanie go kilka razy w sezonie, w okresie wiosennej wegetacji 2-3 razy . I dawka (150-200 g/ha) w okresie wydłużającego się pędu, II dawka (150-200 g/ka) w okresie 4-5 międzywęźla, ostatnia III dawka w fazie siedzącego zielonego pąka (120-150 g/ha).

Pozostałe mikroelementy wystarczy podać w 2 dawkach. W fazie strzelania w pęd - mangan (60g/ha), molibden (10 g/ha) oraz cynk (150-180 g/ha). Żelazo (50 g/ha) i miedź (20g/ha) zaleca się podać w fazie siedzącego zielonego pąka.

 

Wiosenne nawożenie rzepaku







Giełdy i kursy walut








Genezis Trade Poland Sp. z o.o.

ul. Bronislawa Czecha 7
43-300 Bielsko-Biala
Telefon: (+48) 33 821 0105
Fax: (+48) 33 821 4486
E-mail: polska@genezistrade.pl

polityka plików cookies


strzałka do góry